Vừa qua, vụ việc liên quan đến chương trình “Tự tình phương Nam 4” diễn ra tại TP.HCM đã thu hút sự chú ý của dư luận khi tiết mục biểu diễn của nghệ sĩ Võ Thị Thùy Dung, còn gọi là Bùm Bum, không nằm trong danh mục được cấp phép. Mặc dù Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã xử phạt đơn vị tổ chức chương trình, song mức phạt bị cho là quá nhẹ để có thể đạt được mục đích răn đe đối tượng vi phạm.
Vi phạm tinh thần cấp phép
Trong chương trình “Tự tình phương Nam 4”, tiết mục cải lương “Mê Linh biệt khúc” do Bùm Bum trình diễn đã được xác định là không nằm trong nội dung được cấp phép. Cụ thể, công ty TNHH Giải trí Kim Loan, đơn vị tổ chức, đã vi phạm quy định theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo. Phát hiện vu việc diễn ra từ ngày 5/3, Sở đã tiến hành rà soát và khẳng định rằng tiết mục này không có trong danh sách được phê duyệt.
Trong buổi làm việc vào ngày 16/3, đại diện công ty tổ chức đã thừa nhận sai sót của mình khi trình diễn một tiết mục không nằm trong giấy phép thực hiện. Như thông tin được đưa ra, mức phạt cho đơn vị tổ chức không được công bố cụ thể, nhưng theo quy định hiện hành, mức phạt có thể dao động từ 10 đến 15 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức.
Mức phạt “nhẹ” và nguy cơ vi phạm
Mặc dù có quy định mức phạt, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đây chưa phải là chế tài đủ sức răn đe. Khi so sánh với doanh thu bán vé và hiệu ứng truyền thông từ chương trình, bao gồm cả tranh cãi về vấn đề nội dung biểu diễn, mức phạt hiện tại có vẻ quá nhẹ tay. Trên thực tế, vụ vi phạm này chưa áp đặt chế tài cụ thể với nghệ sĩ Bùm Bum, điều này khiến dư luận lo ngại về việc những cá nhân khác có xu hướng vi phạm tương tự.
Hiện nay, quy định xử phạt chủ yếu chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở và xử lý ở mức độ hành chính mà vẫn chưa có chế tài chặt chẽ hơn như đình chỉ biểu diễn, hạn chế quy trình cấp phép trong một khoảng thời gian hoặc yêu cầu hoàn trả doanh thu cho những phần nội dung vi phạm. Những yếu tố này không chỉ thiếu sức răn đe mà còn có nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững của các hoạt động nghệ thuật tại Việt Nam.
Sự chủ động từ cơ quan quản lý
Để khắc phục tình trạng này, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã ban hành Công văn 3566/SVHTT-NT vào ngày 25/3 với mục đích yêu cầu các tổ chức cá nhân, doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật trong quá trình tổ chức biểu diễn nghệ thuật. Công văn nhấn mạnh rằng việc tuân thủ quy định là cần thiết để đảm bảo tính trung thực trong hoạt động biểu diễn, đồng thời chấn chỉnh tình trạng lạm dụng công nghệ như hát nhép.
Công văn này tuy nhiên cũng chỉ ra rằng các tổ chức và cá nhân cần phải xây dựng kịch bản chi tiết cho các chương trình biểu diễn, thể hiện nội dung, hình thức trình diễn và các điều kiện kỹ thuật, bên cạnh yêu cầu về trang phục và hình ảnh minh họa. Những quy định này nhằm bảo đảm bản sắc văn hóa Việt Nam cũng như tính nghiêm túc trong hoạt động nghệ thuật.
Yêu cầu từ thực tiễn
Trong bối cảnh thị trường biểu diễn hiện nay đầy cạnh tranh, áp lực thu hút khán giả lớn đang ngày càng gia tăng. Nhiều nhà sản xuất có thể đối mặt với tình trạng vi phạm quy định trong muôn vàn cách thức khác nhau. Họ cần dựa vào những quy định chặt chẽ từ cơ quan chức năng nhằm bảo đảm tính công bằng cũng như sự tôn trọng đối với các giá trị nghệ thuật.
Nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp xử phạt hiện tại dù có là cần thiết nhưng các biện pháp ngăn ngừa và răn đe cũng cần được xem xét để tạo ra môi trường nghệ thuật tích cực hơn cho các nghệ sĩ và nhà sản xuất. Trong cuộc khủng hoảng về niềm tin từ công chúng, sự minh bạch và nghiêm túc trong việc thực hiện hoạt động nghệ thuật cần được đặt lên hàng đầu.
Tóm lại
Vụ “Tự tình phương Nam 4” đã vang lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết phải có những quy định nghiêm ngặt và chế tài mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật tại Việt Nam để góp phần bảo vệ bản sắc văn hóa cũng như nâng cao chất lượng các hoạt động nghệ thuật.