Trong bối cảnh một thị trường giải trí ngày càng đa dạng và cạnh tranh, nghề ảo thuật ở Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức về việc phát triển nghề nghiệp, đào tạo và cơ hội biểu diễn. Gần đây, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã tổ chức một buổi giao lưu giữa các ảo thuật gia từ ba miền, nhằm đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp cho tương lai của bộ môn nghệ thuật đặc sắc này.
Khó khăn hiện tại của ảo thuật Việt Nam
Tại buổi giao lưu diễn ra ở Hà Nội, nhiều ảo thuật gia chia sẻ những khó khăn mà họ hiện đang phải đối mặt. Áo thuật gia Lư Phong, Á quân chương trình “Ảo thuật siêu phàm” trên VTV3, nhớ lại những thời điểm anh suýt từ bỏ nghề vì thu nhập không ổn định và cơ hội biểu diễn hạn chế. Cùng chung tình cảnh, ảo thuật gia Duy Anh cũng đã từng “gác kiếm” một thời gian để tìm kiếm những lối đi khác phù hợp với cuộc sống.
Cả hai nghệ sĩ đều nhấn mạnh rằng, mặc dù có đam mê sâu sắc với ảo thuật, thực tế cho thấy nghề này vẫn chưa tạo ra một nền tảng kinh tế bền vững. Họ phải đối diện với thu nhập không ổn định và các cơ hội biểu diễn hạn chế. Điều này khiến việc gắn bó lâu dài với nghề trở thành một thách thức lớn.
Thiếu sót trong đào tạo
NSƯT Minh Tuấn, một nghệ sĩ với hơn 40 năm kinh nghiệm trong nghề, nhận định rằng ảo thuật Việt Nam còn nhiều yếu kém nội tại, đặc biệt là trong lĩnh vực đào tạo và tính chuyên nghiệp. Ông cho rằng các nghệ sĩ trẻ thường chỉ chú trọng vào kỹ thuật biểu diễn mà chưa được đào tạo một cách toàn diện về hình thể, biểu cảm và khả năng dẫn dắt sân khấu. Hệ quả là, nhiều tiết mục dù có kỹ thuật tốt nhưng thiếu chiều sâu nghệ thuật, không thu hút được khán giả lâu dài.
Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội, ThS. Bùi Thế Anh, cũng chỉ ra rằng ảo thuật Việt Nam thiếu sân chơi chuyên nghiệp và môi trường rèn luyện thực tế cho nghệ sĩ. Việc thiếu các liên hoan và cuộc thi trở thành một rào cản lớn trong việc phát triển kỹ năng và tư duy sáng tạo của các ảo thuật gia.
Giải pháp cho tương lai
Để ảo thuật Việt Nam có thể phát triển hơn nữa, nhiều ý kiến tại buổi giao lưu đã đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ. Trong đó, nổi bật là cần mở rộng giao lưu quốc tế và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực biểu diễn.
Theo nghệ sĩ Việt Duy, người hai lần đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảo thuật toàn quốc, kết nối với các ảo thuật gia nước ngoài sẽ tạo cơ hội cho các nghệ sĩ trong nước học hỏi thêm kỹ thuật và xây dựng cộng đồng ảo thuật bài bản. Khi có sự quan tâm từ các nghệ sĩ quốc tế đến thị trường Việt Nam, đây cũng là cơ hội để quảng bá bản sắc văn hóa và tiếp thu kinh nghiệm hiện đại.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng là một yếu tố quan trọng. Đại diện Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC cho biết, họ sẽ phối hợp với Liên đoàn Xiếc Việt Nam để tổ chức chương trình đào tạo về sáng tạo nội dung số, đặc biệt giúp các nghệ sĩ phát triển kênh YouTube của riêng mình. Hướng đi này không chỉ mở ra một kênh biểu diễn trên nền tảng trực tuyến mà còn giúp các nghệ sĩ xây dựng thương hiệu cá nhân và tạo nguồn thu ổn định từ khán giả.
Xây dựng sân chơi chuyên nghiệp
Việc hình thành hệ thống sân chơi chuyên nghiệp cho ảo thuật gia cũng là một phần không thể thiếu trong kế hoạch phát triển. NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, đã ghi nhận tín hiệu tích cực từ thế hệ trẻ. Dù nhiều người phải làm nghề khác để mưu sinh, nhưng họ vẫn giữ được tình yêu với ảo thuật. Bà nhấn mạnh rằng việc nâng cao chất lượng nghề nghiệp sẽ giúp duy trì đam mê và phát triển lâu dài cho các nghệ sĩ.
Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đang kế hoạch tổ chức một liên hoan ảo thuật vào tháng 11 tới, có khả năng mở rộng ra quốc tế. Tuy nhiên, NSND Trịnh Thúy Mùi cũng khẳng định rằng chỉ tổ chức sự kiện không đủ, mà cần duy trì những sân chơi thường xuyên để các nghệ sĩ có thể rèn luyện và phát triển.
Trong tương lai, ảo thuật cần tham gia nhiều hơn vào các chương trình biểu diễn đa dạng, từ đêm tạp kỹ đến các sự kiện văn hóa lớn, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận với khán giả.
Tóm lại
Ảo thuật Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức nhưng cũng đầy cơ hội phát triển. Cần những bước đi đồng bộ và mạnh mẽ để cải thiện cơ hội, nâng cao chất lượng và tạo nền tảng vững chắc cho bộ môn nghệ thuật này. Sự giao lưu quốc tế, chuyển đổi số cùng với việc xây dựng sân chơi chuyên nghiệp sẽ là chìa khóa giúp ảo thuật giành được chỗ đứng xứng đáng trong lòng công chúng.