Hà Nội – Trong không khí hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám – Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), tối 12/9, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã long trọng tổ chức chương trình nghệ thuật “Khai Văn”. Đây là một trong những hoạt động văn hóa, nghệ thuật tiêu biểu, mở màn cho chuỗi sự kiện trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, với mục tiêu không chỉ vinh danh di sản mà còn khơi dậy khát vọng mới, kết nối giá trị truyền thống với hơi thở đương đại, đặc biệt là trong thế hệ trẻ.
Khai Mạc và Thông Điệp Cốt Lõi
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, đã nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của sự kiện: “Chúng ta kỷ niệm 950 năm không chỉ tự hào về một di sản lâu đời, mà để từ di sản ấy khơi dậy một khát vọng mới cho tương lai.” Ông cũng đặt ra một câu hỏi đầy trăn trở cho khán giả, đặc biệt là giới trẻ: “Sau tiếng trống “Khai Văn” tối nay, mỗi chúng ta, đặc biệt là các bạn trẻ sẽ tìm cho mình một câu hỏi: Mình sẽ học gì, rèn luyện thế nào và đóng góp gì cho quê hương, đất nước?” Theo ông Kiêu, nếu mỗi thế hệ đều có thể trả lời được câu hỏi đó bằng những hành động cụ thể, thì dòng chảy 950 năm của Quốc Tử Giám sẽ không dừng lại ở một con số mà sẽ tiếp tục được viết bằng những con người mới, những tri thức mới, những đóng góp cụ thể và thiết thực cho Việt Nam. Thông điệp này khẳng định vai trò của giáo dục trong việc hình thành nhân cách và trách nhiệm công dân.
Quốc Tử Giám – Biểu Tượng Vĩnh Cửu của Đạo Học Việt Nam
Quốc Tử Giám, được thành lập năm 1076 dưới triều Lý, không chỉ là trường quốc học đầu tiên của Việt Nam mà còn trở thành biểu tượng sống động của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc. Trải qua 950 năm lịch sử, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã chứng kiến sự phát triển không ngừng của nền giáo dục và khoa cử Việt Nam, trở thành một không gian thiêng liêng lưu giữ những giá trị văn hóa và trí tuệ.
Chương trình “Khai Văn” lấy dấu mốc lịch sử 950 năm này để kết nối các giá trị truyền thống với đời sống hiện đại, nhấn mạnh rằng việc học không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu tri thức mà còn là con đường để hoàn thiện nhân cách, nuôi dưỡng lý tưởng, lập thân, lập nghiệp và phát triển ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước.
Mục Tiêu và Nội Dung Chương Trình “Khai Văn”
Chương trình nghệ thuật “Khai Văn” được tổ chức ngay tại không gian di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhằm mục đích cao cả là tôn vinh hành trình phát triển của nền giáo dục và đạo học Việt Nam. Sự kiện này không chỉ khẳng định sức sống mãnh liệt của các giá trị văn hiến Thăng Long – Hà Nội mà còn lan tỏa tinh thần hiếu học, ý thức rèn luyện nhân cách, khát vọng lập thân, lập nghiệp và trách nhiệm cống hiến cho cộng đồng, đất nước.
Nội dung chương trình được xây dựng xoay quanh 5 giá trị cốt lõi, tạo nên một hành trình xuyên suốt của đạo học:
- Khai Tâm: Mở lòng nhân ái, nuôi dưỡng lòng yêu thương và sự đồng cảm.
- Khai Trí: Mở mang tri thức, khuyến khích sự tìm tòi, học hỏi không ngừng.
- Khai Chí: Xây dựng lý tưởng sống cao đẹp, định hướng mục tiêu phấn đấu.
- Khai Nghiệp: Cống hiến bằng nghề nghiệp, biến tri thức thành hành động thiết thực.
- Khai Sáng: Lan tỏa giá trị tốt đẹp cho cộng đồng, xã hội và đất nước.
Các giá trị này được thiết kế để dẫn dắt người xem qua một hành trình trưởng thành, từ việc hoàn thiện nhân cách, mở mang tri thức, nuôi dưỡng trí hướng cho đến việc biến tri thức thành hành động và đóng góp những giá trị tích cực cho xã hội.
Sự Kết Hợp Đột Phá Giữa Truyền Thống và Đương Đại
Điểm đặc biệt và đáng chú ý của “Khai Văn” chính là sự kết hợp độc đáo giữa các loại hình nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại. Thông qua việc ứng dụng nghệ thuật và công nghệ trình diễn tiên tiến, những câu chuyện gắn liền với Văn Miếu – Quốc Tử Giám được tiếp cận theo một phương thức hoàn toàn mới. Mục tiêu là đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, giúp họ cảm nhận và thấu hiểu giá trị lịch sử một cách trực quan và sinh động.
Ban Tổ chức đã chọn Vườn Giám làm không gian tổ chức nhằm tạo sự kết nối trực tiếp giữa chương trình nghệ thuật và di sản. Các yếu tố nghệ thuật và công nghệ được sử dụng như những phương tiện hỗ trợ kể chuyện, trong khi giá trị lịch sử, kiến trúc và cảnh quan vốn có của Văn Miếu – Quốc Tử Giám vẫn được đặt ở vị trí trung tâm, giữ vai trò là linh hồn của sự kiện.
Hoạt Động Song Hành: Giao Lưu Nghệ Thuật Quốc Tế
Cùng trong tối 12/9, một sự kiện quan trọng khác cũng đã diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội: chương trình Giao lưu nghệ thuật quốc tế với chủ đề “Thăng Long – Hà Nội, Nhịp cầu di sản” (Thang Long – Ha Noi, Bridge of Heritage). Đây là một hoạt động nghệ thuật quy mô lớn trong khuôn khổ Festival, thu hút khoảng 5.000 đại biểu, khách mời và khán giả.
Chương trình quy tụ khoảng 300 nghệ sĩ, diễn viên đến từ nhiều tỉnh, thành của Việt Nam như Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Điện Biên, Đắk Lắk. Đặc biệt, sự kiện còn có sự tham gia của các đoàn nghệ thuật quốc tế đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, tạo nên một cầu nối văn hóa đa sắc màu, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
Tóm lại
Chương trình nghệ thuật “Khai Văn” và chuỗi hoạt động trong Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026 là minh chứng cho nỗ lực của Việt Nam trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, đồng thời khơi dậy tinh thần hiếu học, trách nhiệm và khát vọng cống hiến ở các thế hệ, khẳng định rằng truyền thống vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho tương lai.