Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM vừa ra công văn yêu cầu tăng cường kỷ cương trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, nhằm đảm bảo tính chân thực và phục hồi các giá trị cốt lõi bị ảnh hưởng bởi việc lạm dụng công nghệ. Công văn này được ban hành trong bối cảnh tình hình biểu diễn nghệ thuật tại thành phố đang gặp nhiều thách thức từ thực trạng “hát nhép” và sự thiếu minh bạch trong quảng bá.
Yêu Cầu Khôi Phục Giá Trị Cốt Lõi Nghệ Thuật
Công văn 3566/SVHTT-NT được Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM ban hành yêu cầu các tổ chức và cá nhân trong lĩnh vực nghệ thuật phải tuân thủ nghiêm ngặt nội dung biểu diễn đã được cấp phép. Đặc biệt, công văn nhấn mạnh việc chấn chỉnh tình trạng biểu diễn không trung thực, sử dụng công nghệ để thay thế cho việc biểu diễn trực tiếp.
Theo ghi nhận, trong vài năm qua, công nghệ âm thanh, ánh sáng đã mang đến nhiều tiến bộ cho hoạt động nghệ thuật. Tuy nhiên, sự lạm dụng công nghệ đã làm giảm tính chân thực – yếu tố cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn. Đã có những trường hợp biểu diễn sai nội dung hoặc quảng bá phóng đại, gây ảnh hưởng đến quyền lợi khán giả.
Công văn yêu cầu các nhà tổ chức phải xây dựng kịch bản chi tiết, tuân thủ nội dung đã được cấp phép, và đảm bảo những chương trình đề tài lịch sử, văn hóa dân tộc Việt Nam cần có sự tôn vinh bản sắc văn hóa thông qua cách dàn dựng.
Nâng Cao Trách Nhiệm Nghệ Sĩ
Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liêm, Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc TP.HCM, đã chia sẻ về sự đồng tình với nội dung công văn. Bà cho rằng tình trạng “hát nhép” đã trở nên phổ biến và là vấn đề cần phải được chấn chỉnh ngay lập tức. Bà nhấn mạnh, “khán giả đến với sân khấu là để thưởng thức cảm xúc trực tiếp”. Nếu nghệ sĩ chỉ mang đến cho khán giả âm thanh đã được xử lý sẵn, trải nghiệm nghệ thuật gần như sẽ bị triệt tiêu.
Bà Mỹ Liêm cũng cho rằng, nghệ sĩ không chỉ cần có năng lực chuyên môn, mà còn cần ý thức về trách nhiệm xã hội. Nếu sử dụng công nghệ thay vì biểu diễn trực tiếp trở thành một thói quen, thì giá trị nghệ thuật sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực.
Quan Điểm Của Nghệ Sĩ
NSƯT Phạm Thế Vĩ, Trưởng khoa Thanh nhạc Nhạc viện TP.HCM, cho rằng chính sách của Sở Văn hóa và Thể thao là cần thiết nhằm chấn chỉnh các biểu hiện lệch chuẩn trong biểu diễn nghệ thuật. Ông cảnh báo rằng việc lạm dụng công nghệ có thể dẫn đến suy giảm giá trị của lao động nghệ thuật chân chính và làm mất lòng tin của khán giả.
Ông nhấn mạnh, điều quan trọng không phải là có sử dụng công nghệ hay không, mà là sự minh bạch trong biểu diễn. Khán giả có quyền được biết để lựa chọn và quyết định xem xét chất lượng chương trình.
Đề Xuất Cải Thiện Tình Hình
NSƯT Phạm Thế Vĩ đề nghị rằng để thực hiện hiệu quả những chủ trương mới, cần nâng cao ý thức nghề nghiệp của nghệ sĩ, coi việc “hát thật, diễn thật” là danh dự. Ông cho rằng trong công tác đào tạo nghệ sĩ, cần nhấn mạnh yếu tố đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp.
Ngoài ra, việc nâng cao trách nhiệm của các đơn vị tổ chức chương trình cũng rất quan trọng. Các khâu từ xây dựng kịch bản đến quảng bá cần được đảm bảo chất lượng một cách nghiêm túc. Cơ chế kiểm tra giám sát cũng cần rõ ràng và minh bạch để không gây áp lực tiêu cực lên nghệ sĩ.
Ý Thức Nghệ Sĩ Là Khả Năng Trung Tâm
PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm còn nhấn mạnh một lần nữa rằng, ý thức chịu trách nhiệm từ chính nghệ sĩ là rất quan trọng. Nghệ sĩ cần tự trọng nghề nghiệp và nhận thức rõ ràng về việc cung cấp những gì tốt nhất cho khán giả. Bà cũng nhấn mạnh rằng khán giả cần được trang bị kiến thức và quyền lợi để yêu cầu chất lượng diễn xuất tương xứng với số tiền họ đã chi trả.
Các quy định và điều chỉnh cũng cần phải đi kèm với các chế tài nghiêm khắc, để không xảy ra tình trạng khuyến khích mà thiếu công cụ thực thi.
Nguy Cơ Từ Công Nghệ Đang Tăng
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, PGS.TS Mỹ Liêm cảnh báo rằng nếu không có biện pháp kịp thời, nghệ thuật có thể ngày càng lệ thuộc vào công nghệ và thậm chí bị thay thế. Điều này không chỉ dừng lại ở việc “hát nhép” mà còn có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình sáng tác và biểu diễn nghệ thuật.
Đề Xuất Giải Pháp cho Nghệ Sĩ Cao Tuổi
Một điểm đáng chú ý trong đề xuất của NSƯT Phạm Thế Vĩ là sự cần thiết hỗ trợ nghệ sĩ lớn tuổi trong việc thích ứng với các yêu cầu mới. Ông cho rằng, việc cung cấp tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cho các nghệ sĩ lâu năm là rất quan trọng để họ không bị loạng choạng trong môi trường nghệ thuật đang thay đổi nhanh chóng.
Định Hướng Phát Triển Công Nghiệp Văn Hóa
Công văn 3566/SVHTT-NT được ban hành trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường nghệ thuật hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc và giá trị cốt lõi. Tính chân thực được xem là nền tảng để xây dựng niềm tin trong lòng công chúng. Nếu không kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện “giả” trong hoạt động biểu diễn, nền nghệ thuật sẽ đánh mất giá trị và khán giả cũng sẽ bị tổn thương.
Tóm lại
Trong nỗ lực khôi phục tính chân thực và giá trị cốt lõi trong nghệ thuật biểu diễn, TP.HCM đã đưa ra những yêu cầu rõ ràng nhằm đối phó tình trạng “hát nhép” và lạm dụng công nghệ. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của khán giả mà còn nâng cao trách nhiệm của nghệ sĩ trong sự nghiệp nghệ thuật.