Tuyên Quang, vùng đất giàu tiềm năng với sự pha trộn hài hòa giữa lịch sử, văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng, đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, bền vững. Tuy nhiên, để khai thác tối đa lợi thế này, việc liên kết các điểm đến, tổ chức sản phẩm thành chuỗi và biến người dân thành chủ thể kể chuyện là những yếu tố then chốt. Sự hợp nhất địa giới hành chính đã mở ra một không gian du lịch phong phú, tạo nền tảng vững chắc cho việc hình thành những hành trình trải nghiệm độc đáo, đa tầng, kết nối các giá trị cốt lõi của vùng đất.
Cơ Hội Hình Thành Những Tuyến Trải Nghiệm Đa Tầng
Tuyên Quang hiện sở hữu một không gian du lịch đa dạng, trải dài từ nam đến bắc. Phía nam là Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào với các địa danh lịch sử quan trọng như lán Nà Nưa, đình Tân Trào, đình Hồng Thái. Từ đây, du khách có thể tiếp tục hành trình lên vùng hồ Na Hang-Lâm Bình, nơi núi rừng hùng vĩ, mặt nước xanh biếc và những bản làng của đồng bào Tày, Dao tạo nên một không gian sinh thái hoang sơ, quyến rũ.
Xa hơn về phía bắc là những ruộng bậc thang Hoàng Su Phì tuyệt đẹp, những cung đường uốn lượn qua Vị Xuyên, Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc. Đặc biệt, du khách sẽ không thể bỏ qua đèo Mã Pí Lèng hùng vĩ, dòng sông Nho Quế xanh ngắt, cột cờ Lũng Cú và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Xen kẽ giữa những cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ ấy là hệ thống chợ phiên truyền thống, các lễ hội đậm đà bản sắc, nghề thủ công tinh xảo, ẩm thực độc đáo và những ngôi làng vẫn giữ được kiến trúc, tập quán, nhịp sống truyền thống của các dân tộc Mông, Tày, Dao, Lô Lô, Pà Thẻn…
Những lợi thế này mở ra cơ hội vàng cho Tuyên Quang hình thành các tuyến trải nghiệm đa tầng, từ lịch sử đến thiên nhiên, từ di sản địa chất đến đời sống cộng đồng, từ nghỉ dưỡng mặt hồ đến khám phá vùng cao. Sự đa dạng này là yếu tố hấp dẫn để thu hút du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.
Đà Phát Triển Khởi Sắc
Các số liệu gần đây cho thấy du lịch Tuyên Quang đang có đà tiến triển tích cực. Năm 2025, toàn tỉnh đã đón gần 3,93 triệu lượt khách, với tổng thu đạt khoảng 10.633 tỷ đồng. Trong sáu tháng đầu năm 2026, Tuyên Quang tiếp tục đón hơn 2,09 triệu lượt khách, và tổng chi tiêu của du khách ước đạt 5.857 tỷ đồng. Những con số này minh chứng cho sức hút ngày càng tăng của du lịch Tuyên Quang.
Tuy nhiên, thực tế lâu nay cho thấy phần lớn du khách đến Tuyên Quang vẫn đi theo từng cung riêng lẻ: lên cao nguyên đá, check-in Mã Pí Lèng, ngắm ruộng bậc thang mùa lúa chín hay ghé thăm một cụm di tích rồi về. Hệ quả là thời gian lưu trú ngắn, mức chi tiêu bình quân trên mỗi khách còn thấp so với tiềm năng. Để phát triển du lịch bền vững, Tuyên Quang cần tạo được dòng khách ổn định quanh năm, không phụ thuộc vào mùa vụ hay các điểm đến đơn lẻ.
Tăng Cường Kết Nối và Phát Triển Sản Phẩm
Việc tăng cường kết nối giữa các điểm đến trong tỉnh là một hướng đi chiến lược được nhiều chuyên gia gợi mở. Để hiện thực hóa điều này, bên cạnh việc cải thiện hạ tầng giao thông đường sá, các điểm tham quan, điểm lưu trú, dịch vụ ăn uống, vận chuyển, hướng dẫn và trải nghiệm cộng đồng phải được tổ chức thành một chuỗi thống nhất.
Thực trạng hiện tại cho thấy chất lượng homestay, nhà hàng, phương tiện vận chuyển phục vụ khách du lịch trên địa bàn tỉnh còn chưa đồng đều. Nhiều hộ dân làm du lịch chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, còn hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống, vệ sinh, an toàn thực phẩm và quảng bá trên nền tảng số. Đây là những vấn đề cần được sớm điều chỉnh và nâng cao chất lượng trong thời gian tới.
Hướng Kết Nối Đa Trải Nghiệm Từ Chuyên Gia
Ông Nguyễn Vũ Hà, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Du lịch tỉnh Tuyên Quang, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Du lịch Explore Hà Giang, đã gợi mở hướng kết nối đa trải nghiệm. Theo ông Hà, một du khách có thể đi ô-tô theo đường cao tốc đến vùng hồ Na Hang, tiếp tục khám phá Na Hang-Thượng Lâm bằng xe máy, trải nghiệm văn hóa cộng đồng rồi tiếp tục hành trình lên vùng cao. Để làm được điều đó, các doanh nghiệp và hiệp hội du lịch phải cùng nhau thiết kế sản phẩm, chia sẻ thị trường và phân bổ lợi ích, thay vì mỗi đơn vị khai thác một đoạn tuyến riêng biệt. Sự hợp tác này sẽ tạo ra một chuỗi giá trị tổng thể, mang lại lợi ích chung cho toàn ngành.
Với kinh nghiệm hoạt động lữ hành lâu năm, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, nhấn mạnh rằng Tuyên Quang cần thu hút đầu tư vào một số khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp, phù hợp với cảnh quan hồ, rừng và văn hóa bản địa. Những khu nghỉ dưỡng này nên hướng tới dòng khách có khả năng chi trả cao, đặc biệt là khách quốc tế. Theo ông Đạt, sản phẩm du lịch phải chuyển từ tham quan đơn thuần sang trải nghiệm sâu sắc như trekking, đi bộ đường dài, chèo thuyền, làm bánh truyền thống, dệt vải, săn mây hay nhiếp ảnh. Cùng với đó, đội ngũ hướng dẫn viên cần biết cách kể chuyện, dẫn dắt du khách tham gia vào đời sống cư dân tại điểm đến, thay vì chỉ cung cấp những thông tin có sẵn, dễ gây cảm giác nhàm chán.
Từ phía địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nà Hang Bùi Thị Xuyên cho biết, địa phương đang tích cực chỉnh trang cảnh quan, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, hỗ trợ các mô hình du lịch cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, xã Nà Hang cũng tăng cường phối hợp với các xã lân cận như Lâm Bình, Thượng Lâm, Hồng Thái để kết nối các sản phẩm sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa và khám phá, nhằm thu hút du khách tìm đến.
Định Hình Vị Thế Trên Bản Đồ Du Lịch Quốc Gia
Quyết tâm đưa du lịch trở thành động lực phát triển đã được tỉnh Tuyên Quang thể hiện rõ nét qua những chủ trương và chính sách cụ thể. Ngày 13/5/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 92-NQ/TU về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là lần đầu tiên Tuyên Quang xác định rõ vị trí kinh tế mũi nhọn của du lịch trên cơ sở đánh giá không gian, tiềm năng và dư địa phát triển sau hợp nhất địa giới hành chính.
Định Hướng Phát Triển Bền Vững và Chuyên Nghiệp
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Trung Ngọc cho biết, định hướng của tỉnh là phát triển du lịch xanh, bền vững, chuyên nghiệp và hiện đại. Tuyên Quang xác định lấy văn hóa làm nền tảng, thiên nhiên làm lợi thế, con người làm trung tâm và doanh nghiệp làm động lực. Không gian phát triển mới này đặt ra trách nhiệm cho cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong việc chuyển những lợi thế sẵn có thành sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường du lịch.
Cùng với định hướng chiến lược, Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND của tỉnh về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030 đã bám sát thực tiễn cơ sở để đưa ra những giải pháp phù hợp. Cụ thể, chính sách này quy định mức hỗ trợ 100 triệu đồng cho việc bảo tồn một mái nhà lợp ngói âm dương truyền thống; hỗ trợ 100 triệu đồng đối với homestay xây dựng mới và 40 triệu đồng đối với homestay sửa chữa. Ngoài ra, nghị quyết còn hỗ trợ 70 triệu đồng cho một đội văn nghệ dân tộc tại khu, điểm du lịch, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa.
Nghị quyết cũng dành nguồn lực cho việc xây dựng đường dạo bộ, hệ thống chiếu sáng, chỉnh trang cảnh quan, nâng cấp nhà vệ sinh công cộng, điểm dừng chân và hỗ trợ phương tiện vận chuyển khách sử dụng năng lượng xanh. Có thể thấy, khi được triển khai đúng đối tượng, các khoản hỗ trợ nêu trên có thể giúp cộng đồng vừa gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, vừa tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Xây Dựng Thương Hiệu Chung và Mở Rộng Liên Kết
Theo ông Nguyễn Trung Ngọc, tỉnh Tuyên Quang sẽ hướng tới xây dựng thương hiệu chung “Tuyên Quang – miền di sản, sinh thái và bản sắc”, thay cho cách quảng bá rời rạc từng địa danh như trước đây. Tinh thần xuyên suốt là một tỉnh nhưng có nhiều hành trình, một điểm đến nhưng mang lại nhiều trải nghiệm đa dạng.
Cùng với việc phát triển các tuyến du lịch liên hoàn, tỉnh chú trọng phát triển sản phẩm có chiều sâu, xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh và chuẩn hóa chất lượng phục vụ. Tuyên Quang sẽ tập trung nguồn lực cho những khu vực có sức lan tỏa lớn như trục Đồng Văn-Mèo Vạc-Tân Trào-Na Hang. Song song đó, không gian liên kết cũng cần vượt ra ngoài phạm vi tỉnh, như tăng cường hợp tác với Hà Nội, các tỉnh trung du, miền núi phía bắc và các địa phương trong hành lang du lịch biên giới để mở rộng thị trường, hạn chế tính mùa vụ của du lịch.
Tóm Lại
Với một không gian địa lý mới rộng lớn, cùng với sự đồng lòng giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, Tuyên Quang đang đứng trước cơ hội hiếm có để định hình lại vị thế của mình trên bản đồ du lịch Việt Nam, hướng tới một nền du lịch xanh, bền vững, chuyên nghiệp và mang đậm bản sắc.