Chiều ngày 24 tháng 8, Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua hai nghị quyết quan trọng, với 100% đại biểu tán thành, về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Đây được xem là bước ngoặt mới trong quá trình phát triển của hai địa phương này.
Thông tin chi tiết về thành phố Quảng Ninh
Theo nghị quyết, thành phố Quảng Ninh sẽ có diện tích khoảng 6.231 km², với dân số ước tính vào khoảng 1,52 triệu người. Thành phố mới này sẽ bao gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Về vị trí địa lý, Quảng Ninh giáp với các tỉnh Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, và biên giới với Trung Quốc cùng với Biển Đông. Thời gian bắt đầu có hiệu lực của nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh dự kiến là từ ngày 1 tháng 9 năm 2026.
Thông tin chi tiết về thành phố Bắc Ninh
Trong khi đó, thành phố Bắc Ninh sẽ có diện tích khoảng 4.713 km² và dân số dự kiến lên tới 3,99 triệu người. Khu vực này sẽ bao gồm 45 phường và 54 xã, giáp ranh với các tỉnh Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên. Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh sẽ có hiệu lực từ ngày 20 tháng 9 năm 2026.
Di sản văn hóa thế giới
Một điểm đặc biệt là cả hai thành phố mới đều sở hữu các thành phần quan trọng của Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc, đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới vào lúc 18h02 ngày 12 tháng 7 năm 2025 tại Paris, Pháp.
Quần thể di sản này bao gồm 12 di tích, cụm di tích đã được chọn lọc từ hàng trăm di tích và danh thắng thuộc 6 khu di tích quốc gia đặc biệt của ba địa phương: Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, với diện tích tổng cộng 525,75 ha. Quần thể này không chỉ có giá trị nổi bật về lịch sử và văn hóa mà còn là nền tảng cho sự phát triển du lịch trong tương lai.
Giá trị lịch sử và văn hóa
Khu vực Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc kết nối chặt chẽ với lịch sử nhà Trần và sự hình thành cũng như phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. Đây từng được coi là một trong bốn “phúc địa” của Giao Châu, đồng thời là quê hương của họ Trần, dòng họ đã lập nên một triều đại quân chủ quan trọng trong lịch sử Đại Việt vào thế kỷ XIII-XIV.
Sau khi thoái vị, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã chọn Yên Tử làm nơi tu hành và khởi xướng Thiền phái Trúc Lâm. Dòng thiền này không chỉ kế thừa và phát triển các yếu tố văn hóa và tôn giáo mà còn tiếp nhận các yếu tố từ Nho giáo, Đạo giáo và các phong tục, tập quán dân gian.
UNESCO đã đánh giá rằng Phật giáo Trúc Lâm là một biểu hiện mang tính toàn cầu về việc một truyền thống tôn giáo có thể hình thành từ nhiều nguồn tín ngưỡng, đóng góp tích cực cho sự phát triển của xã hội và quốc gia trong hòa bình và hợp tác khu vực.
Di sản tại Yên Tử và Vĩnh Nghiêm
Bên cạnh đó, Yên Tử còn lưu giữ nhiều di tích như chùa Đồng, nơi có tầm nhìn tuyệt đẹp và là một trong những công trình nổi bật nhất tại khu vực này. Chùa Đồng nằm trên đỉnh núi Yên Tử, ở độ cao 1.068m so với mực nước biển. Với kiến trúc ấn tượng, chùa được xây dựng từ thế kỷ XVII và được trùng tu lại bằng đồng nguyên chất vào năm 2006.
Chùa Vĩnh Nghiêm, một trung tâm quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm, có lịch sử từ thời Lý và được tu bổ vào thế kỷ XIII bởi Phật hoàng Trần Nhân Tông. Ngôi chùa này cũng đã được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt. Đây là nơi giữ gìn nhiều hiện vật, tài liệu quý giá liên quan đến Phật giáo.
Lợi thế đáng kể của Quảng Ninh và Bắc Ninh
Sự thành lập của hai thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh với các đặc điểm về quy mô kinh tế và vị trí địa lý sẽ mang lại nhiều lợi thế cho lĩnh vực phát triển du lịch và kinh tế di sản. Cả hai tỉnh này sẽ cùng với Hải Phòng trở thành những địa phương quan trọng trong việc quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Bên cạnh đó, việc UNESCO ghi danh quần thể di sản này cũng đặt ra những yêu cầu mới về bảo tồn cảnh quan, kiến trúc, di tích và các giá trị văn hóa gắn liền với cộng đồng. Điều này mở ra thêm cơ hội cho các địa phương trong việc phát triển du lịch văn hóa, du lịch tâm linh và kinh tế di sản theo hướng bền vững.
Tóm lại
Việc Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh mở ra cơ hội mới cho sự phát triển của hai địa phương này. Cả hai thành phố, cùng với sự hỗ trợ của UNESCO và các giá trị văn hóa di sản, có thể sẽ đóng góp tích cực cho nền phát triển bền vững và thịnh vượng của khu vực.