Vĩnh Long, một tỉnh giàu tiềm năng với kho tàng di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và cảnh quan sông nước hữu tình, vừa công bố một nghị quyết mang tính đột phá nhằm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Quyết tâm này không chỉ hứa hẹn thay đổi diện mạo kinh tế của tỉnh mà còn đặt trọng tâm vào việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa độc đáo, tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng, mang đậm bản sắc Vĩnh Long.
Nền Tảng Vững Chắc Từ Di Sản Văn Hóa Độc Đáo
Vĩnh Long sở hữu một di sản văn hóa phong phú, là sự giao thoa của nhiều cộng đồng dân tộc, đặc biệt là người Kinh và người Khmer. Các lễ hội truyền thống không chỉ là nét đẹp tâm linh mà còn là những tài nguyên du lịch vô giá, đã được công nhận ở cấp quốc gia.
Những Lễ Hội Là Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Quốc Gia
Vĩnh Long tự hào có nhiều lễ hội truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc và giá trị văn hóa đặc trưng:
- Lễ cúng miếu, lễ hội Kỳ Viên: Những lễ hội này thể hiện tín ngưỡng dân gian, cầu mong bình an, may mắn cho cộng đồng.
- Tết Chôl Chnăm Thmây: Được xem là lễ hội lớn nhất của người Khmer, tương tự Tết Nguyên đán của người Kinh, mang ý nghĩa đón năm mới, cầu mong những điều tốt đẹp và loại bỏ những điều không may mắn của năm cũ.
- Lễ hội Nguyên Tiêu – Nguyên tiêu thắng hội (Cúng Ông Bảo): Diễn ra tại xã Đại An, là một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc Vĩnh Long. Lễ hội này đã được ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy hoạch thành một địa chỉ văn hóa tâm linh quan trọng trong chuỗi các điểm du lịch ven sông Hậu.
- Lễ hội Ooc Om Boc (Lễ cúng trăng): Tổ chức vào ngày 14 và 15 tháng Kađar theo Phật lịch (tức ngày 14, 15 tháng 10 âm lịch). Đối với người Khmer, Mặt Trăng là vị thần có quyền năng chi phối mùa màng. Nghi thức cúng tế được thực hiện để tạ ơn Thần Mặt Trăng đã ban cho một mùa bội thu, mang lại sự no đủ cho phum, sóc. Hội thi đua ghe ngo là một điểm nhấn đặc sắc của lễ hội, thu hút đông đảo người dân và du khách.
- Lễ hội Đom Lơng Néak Tà: Gắn liền với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer, thể hiện bản sắc cộng đồng và được kế thừa qua nhiều thế hệ. Néak Tà là vị thần bảo hộ phum, sóc và gia đình trong tín ngưỡng của người Khmer.
Ngoài các lễ hội, Vĩnh Long còn có nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khác như nghệ thuật “Chầm riêng chà pây” của đồng bào Khmer, nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ, lễ hội cúng biển Mỹ Long (xã Mỹ Long), nghệ thuật Rô-băm của người Khmer, và lễ hội Vu lan Thắng hội (xã Cầu Kè).
Những hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc mà còn thắt chặt khối đại đoàn kết, khơi dậy niềm tự hào và ý thức giữ gìn bản sắc của đồng bào các dân tộc.
Mục Tiêu Chiến Lược: Du Lịch Trở Thành Động Lực Phát Triển
Nghị quyết mới của Tỉnh ủy Vĩnh Long đã vạch ra lộ trình rõ ràng để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển toàn diện của tỉnh.
Đến Năm 2030: Định Vị Thương Hiệu, Phát Triển Bền Vững
Theo nghị quyết, đến năm 2030, du lịch Vĩnh Long sẽ trở thành ngành kinh tế quan trọng, thúc đẩy sự phát triển các ngành và lĩnh vực khác. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch, tạo ra các sản phẩm du lịch chất lượng cao. Các sản phẩm này phải định vị được thương hiệu, có sức cạnh tranh mạnh mẽ, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, thân thiện môi trường, và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Các trọng tâm phát triển sản phẩm du lịch:
- Du lịch văn hóa: Khai thác giá trị di sản văn hóa, xây dựng sản phẩm gắn với các di tích văn hóa lịch sử, khu lưu niệm, đền thờ danh nhân, di sản, lễ hội. Đặc biệt, chú trọng tìm hiểu đời sống, ẩm thực, văn hóa dừa, văn hóa gạch gốm đỏ, và văn hóa tín ngưỡng để tạo nên bản sắc riêng có của du lịch Vĩnh Long. Một chùa Khmer với kiến trúc độc đáo cũng là điểm nhấn thu hút du khách.
- Du lịch sinh thái: Phát huy lợi thế về tài nguyên tự nhiên như hệ sinh thái rừng ngập mặn, sông nước, cù lao, vườn cây ăn trái. Đặc biệt là các cù lao trên sông Tiền, sông Hàm Luông, sông Cổ Chiên và sông Hậu.
- Du lịch cộng đồng, nông nghiệp nông thôn và làng nghề: Phát triển tại các địa bàn có tiềm năng, sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh cao.
Phát Triển Các Tuyến Du Lịch Liên Hoàn
Để tối ưu hóa tiềm năng, Vĩnh Long sẽ khai thác và phát triển các tuyến du lịch liên hoàn, kết nối các điểm đến đa dạng:
- Tuyến du lịch sinh thái miệt vườn – cù lao: Khám phá vẻ đẹp sông nước, vườn cây trái trĩu quả.
- Tuyến du lịch văn hóa Khmer: Trung tâm là phường Trà Vinh và các xã Trà Cú, Châu Thành, kết nối các chùa Khmer, làng văn hóa Khmer và các lễ hội truyền thống.
- Tuyến du lịch biển, nghỉ dưỡng, năng lượng sạch: Kết nối hành lang ven biển Ba Động, Ba Tri, Thạnh Phú, Thới Thuận, Thừa Đức (liên kết với các tỉnh lân cận).
Đa Dạng Hóa Thị Trường Khách Du Lịch
Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc phát triển và đa dạng hóa thị trường khách du lịch. Tỉnh sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu số về thị trường khách, mở rộng các thị trường có khả năng tăng trưởng nhanh, có nguồn khách lớn, mức chi tiêu cao và thời gian lưu trú dài ngày.
Chiến lược phát triển thị trường:
- Du lịch quốc tế: Tăng cường khai thác du lịch quốc tế song song với việc phát huy hiệu quả du lịch nội địa.
- Du lịch kết hợp: Thúc đẩy thị trường khách du lịch kết hợp giáo dục truyền thống, tìm hiểu văn hóa, lịch sử, sinh thái và trải nghiệm thực tế.
- Liên kết vùng: Tăng cường liên kết khai thác dịch vụ du lịch tại các làng nghề, di tích một cách đồng bộ, chuyên nghiệp, đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế – xã hội. Liên kết vùng nhằm kết nối các tuyến điểm du lịch, thu hút du khách trong và ngoài nước. Những hình ảnh thiếu nhi tham gia trò chơi dân gian hay các chàng trai, cô gái Khmer trong trang phục truyền thống tại lễ hội sẽ là những điểm nhấn thu hút khách du lịch.
Tầm Nhìn Đến Năm 2045: Điểm Đến Đặc Sắc, Phát Triển Bền Vững
Hướng đến năm 2045, Vĩnh Long đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, tăng trưởng xanh và đi vào chiều sâu. Ngành du lịch sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GRDP của tỉnh.
Vĩnh Long kỳ vọng trở thành một trong những điểm đến, nghỉ dưỡng đặc sắc, đáp ứng cơ bản các yêu cầu và mục tiêu phát triển bền vững. Điều này đồng nghĩa với việc phát triển du lịch sẽ gắn liền với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương và duy trì bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.
Tóm lại
Nghị quyết phát triển du lịch của Tỉnh ủy Vĩnh Long không chỉ là một kế hoạch hành động mà còn là một tuyên bố mạnh mẽ về quyết tâm đưa du lịch trở thành động lực chính cho sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, thông qua việc khai thác bền vững và sáng tạo kho tàng di sản văn hóa cùng tài nguyên bản địa phong phú.