Ba khía, một đặc sản của vùng rừng ngập mặn Cà Mau, đã từng bị xem nhẹ trong mùa khai thác. Tuy nhiên, sự chuyển mình của một cặp đôi tại đây đã thay đổi cục diện, biến loại hải sản này thành món ăn không chỉ ngon miệng mà còn có giá trị kinh tế cao.
Sự biến đổi cùng mùa ba khía lột
Ở Cà Mau, ba khía là món ăn quen thuộc gắn bó với đời sống của người dân ven rạch. Tuy nhiên, vào mùa ba khía lột, khoảng tháng 6 âm lịch, các thương lái lại không mặn mà với mặt hàng này. Vỏ mềm, nhiều nước khiến ba khía lột khó bảo quản và vận chuyển xa xôi, đẩy giá trị của nó xuống mức thấp hơn so với ba khía thông thường. Đây là nỗi lo lắng của những người khai thác và các vựa thu mua.
Nhận thấy nỗi khổ này, chị Trần Thị Xa và chồng đang kinh doanh theo mô hình hộ gia đình đã quyết định chuyển hướng. “Mùa ba khía lột, vựa không thu mua. Tôi nghĩ sao không lấy xay ra làm riêu như cua đồng”, chị Xa chia sẻ, ý tưởng này đánh dấu bước ngoặt lớn trong cách thức chế biến.
Quá trình chế biến tinh tế và giữ nét đặc trưng
Việc chế biến riêu ba khía không hề đơn giản như nhiều người nghĩ. Để giữ được hương vị thơm ngon và không bị tanh, nguyên liệu cần phải được xử lý kỹ lưỡng. Quy trình bắt đầu bằng việc rửa sạch ba khía lột và ủ bằng đá để giữ độ tươi. Thời gian là yếu tố then chốt, vì nếu chậm trễ, thịt sẽ nhanh chóng hư.
Gia đình chị Xa đã tự thiết kế một máy xay chuyên dụng, cho phép kéo dài thời gian xay từ 15 đến 20 phút cho mỗi mẻ 5 kg ba khía. Mục tiêu là làm nhuyễn phần xương để sản phẩm không bị lợn cợn. Kết quả đạt được là riêu ba khía có độ mịn, vị ngọt thanh và giàu giá trị dinh dưỡng.
Mặc dù tỷ lệ hao hụt cao, chỉ khoảng 700 gram riêu thành phẩm được tạo ra từ 1 kg ba khía tươi, chất lượng sản phẩm đã bù đắp lại. Riêu ba khía chứa hàm lượng canxi cao, vượt trội so với nhiều loại cua khác.
Tiến đến thành công và khẳng định thương hiệu
Không phải mọi mẻ riêu đều hoàn hảo ngay từ đầu. Thực tế cho thấy có những mẻ tạo ra vẫn còn mùi nồng hoặc chưa đạt độ ngọt như mong đợi. Tuy nhiên, sau các lần điều chỉnh, công thức chế biến đã trở nên ổn định. Sản phẩm không chỉ được tiêu thụ tại chỗ mà còn thu hút nhiều nhà hàng lớn ở Hà Nội, TP.HCM và khắp các đô thị khác.
Hiện, riêu ba khía của gia đình chị đã đạt chuẩn hàng Việt Nam chất lượng cao (OCOP) 4 sao và đã đăng ký bảo hộ độc quyền. Giá bán lẻ hiện ở mức 130.000 đồng/kg, giá sỉ khoảng 80.000 đồng/kg. Mỗi tháng, cơ sở của họ xuất bán từ 1 – 2 tấn riêu ba khía, mang lại lợi nhuận hàng chục triệu đồng.
Thay đổi tư duy và mở rộng thị trường
Trước đây, ba khía chỉ được biết đến như món ba khía muối nhưng giờ đây với sự sáng tạo và nỗ lực của chị Xa và chồng, riêu ba khía đã mở ra một hướng đi mới, phù hợp hơn với nhu cầu đa dạng của thị trường. Món ăn này giờ đây không chỉ phục vụ cho một số ít người dân địa phương mà đã vươn xa hơn, trở thành một phần của thực đơn đa dạng tại các nhà hàng lớn.
Với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao, riêu ba khía đã mang lại sự đổi mới, không chỉ cho sản phẩm hải sản mà còn cho căn bếp Việt. Món ăn này giờ đây được nhiều người yêu thích, không chỉ vì giá trị dinh dưỡng mà còn nhờ vào sự thuyết phục với hương vị đặc trưng của miền rừng ngập mặn.
Tóm lại
Sự sáng tạo trong chế biến riêu ba khía đã biến một nguyên liệu khó tiêu thụ thành một sản phẩm có giá trị thương mại cao. Từ hàng dạt đến đạt chuẩn OCOP 4 sao, câu chuyện của gia đình chị Trần Thị Xa không chỉ là một hành trình của riêng họ mà còn là bước tiến đối với ngành hải sản Cà Mau, mở ra khả năng cho nhiều sản phẩm khác phát triển từ nguồn nguyên liệu địa phương.